Quinolone và khoáng Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺ có thể tạo phức chelate làm giảm hấp thu kháng sinh. Tìm hiểu cơ chế, nguy cơ và lưu ý khi dùng trong thủy sản.

Quinolone và khoáng: Vì sao Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺ có thể làm giảm hấp thu kháng sinh?

Trong nuôi thủy sản, kháng sinh đôi khi được sử dụng đồng thời với vitamin, khoáng, men tiêu hóa hoặc nhiều phụ gia thức ăn khác. Một vấn đề dễ bị bỏ qua là không phải mọi thành phần đều có thể phối hợp tùy ý trong cùng một cữ ăn. Một trong những tương tác đáng chú ý là giữa quinolone và khoáng chứa các ion kim loại đa hóa trị như Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺, Zn²⁺ hoặc Al³⁺.

Các kháng sinh thuộc nhóm quinolone và fluoroquinolone có thể liên kết với những ion này và hình thành phức chelate. Khi đó, thuốc không nhất thiết bị phá hủy về mặt hóa học nhưng lượng quinolone tồn tại ở dạng tự do có khả năng hấp thu qua đường tiêu hóa có thể giảm.

Đây chính là lý do quinolone và khoáng cần được xem xét cẩn thận khi phối hợp trong thức ăn.

Các tương tác giữa fluoroquinolone với cation kim loại đa hóa trị đã được ghi nhận từ lâu. Các tổng quan dược động học cho thấy magnesium, aluminium, iron, calcium và zinc có thể làm giảm sinh khả dụng đường uống của nhiều fluoroquinolone thông qua quá trình tạo phức.

Quinolone là gì?

Quinolone là nhóm thuốc kháng khuẩn tổng hợp tác động chủ yếu lên quá trình sao chép DNA của vi khuẩn.

Các fluoroquinolone là thế hệ quinolone có thêm nguyên tử fluor trong cấu trúc, giúp tăng hoạt tính kháng khuẩn và cải thiện một số đặc tính dược động học.

Một số hoạt chất quen thuộc gồm:

• ciprofloxacin
• enrofloxacin
• norfloxacin
• ofloxacin
• levofloxacin
• danofloxacin
• marbofloxacin

Trong lĩnh vực thú y và thủy sản, việc sử dụng từng hoạt chất phụ thuộc quy định của từng quốc gia, đối tượng nuôi, chỉ định, giới hạn dư lượng và thời gian ngưng thuốc. Vì vậy, kiến thức về tương tác quinolone và khoáng không đồng nghĩa với khuyến cáo tự ý sử dụng các kháng sinh này.

Điểm đáng chú ý về mặt hóa học là nhiều phân tử quinolone có cấu trúc cho phép chúng liên kết tương đối dễ với các ion kim loại đa hóa trị.

Vì sao quinolone có thể tạo phức với Ca²⁺, Mg²⁺ và Fe³⁺?

Muốn hiểu tương tác quinolone và khoáng, cần nhìn vào cấu trúc của phân tử thuốc.

Trên nhân quinolone có hai nhóm chức đặc biệt quan trọng:

• nhóm carboxyl tại vị trí C3
• nhóm carbonyl tại vị trí C4

Hai nhóm này nằm gần nhau và đều chứa nguyên tử oxy có khả năng tham gia liên kết phối trí với ion kim loại.

Khi quinolone gặp Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺, Zn²⁺ hoặc một số cation kim loại khác, các nguyên tử oxy của thuốc có thể cùng phối trí với ion kim loại.

Có thể hình dung đơn giản:

Quinolone + ion kim loại → phức quinolone–kim loại

Ion kim loại giống như được giữ ở giữa bởi những vị trí có khả năng cho electron của phân tử quinolone.

Cấu trúc vòng được hình thành theo cơ chế này được gọi là phức chelate.

Đây không phải phản ứng mà ion kim loại “phá hủy” quinolone. Thay vào đó, quinolone và khoáng tạo ra một dạng liên kết mới khiến tính chất vật lý và khả năng hấp thu của thuốc thay đổi.

Phức chelate quinolone là gì?

Chelate xuất phát từ khái niệm một phối tử liên kết với ion kim loại thông qua nhiều vị trí cùng lúc.

Có thể tưởng tượng phân tử quinolone giống như một chiếc càng cua.

Hai nguyên tử oxy ở khu vực C3 và C4 cùng giữ ion Ca²⁺, Mg²⁺ hoặc Fe³⁺ ở giữa.

Do đó:

Quinolone tự do + Ca²⁺ → phức quinolone–Ca

Quinolone tự do + Mg²⁺ → phức quinolone–Mg

Quinolone tự do + Fe³⁺ → phức quinolone–Fe

Tỷ lệ chính xác của phức không phải lúc nào cũng chỉ đơn giản là 1:1. Tùy loại quinolone, loại kim loại, pH, nồng độ và môi trường hóa học, các hệ phức với tỷ lệ khác nhau có thể hình thành.

Nghiên cứu về norfloxacin và ciprofloxacin cho thấy chúng có khả năng tạo phức với nhiều ion kim loại và mức độ tạo phức thay đổi tùy loại cation.

Điểm quan trọng trong thực hành không phải ghi nhớ tất cả hằng số tạo phức mà là hiểu rằng quinolone và khoáng có thể liên kết với nhau trước khi thuốc được hấp thu.

Tại sao phức quinolone–kim loại lại khó hấp thu?

Đây là phần quan trọng nhất của tương tác quinolone và khoáng.

Kháng sinh dùng qua đường ăn cần trải qua một số bước trước khi đạt được nồng độ trong mô:

thuốc được giải phóng khỏi thức ăn → hòa tan trong dịch tiêu hóa → tồn tại ở dạng có thể tiếp cận niêm mạc ruột → vượt qua hàng rào ruột → đi vào tuần hoàn và phân bố đến mô.

Nếu ngay trong đường tiêu hóa quinolone gặp Ca²⁺, Mg²⁺ hoặc Fe³⁺ và hình thành phức chelate, quá trình trên có thể bị ảnh hưởng.

Lượng quinolone tự do giảm

Trước khi gặp khoáng, một phần quinolone tồn tại ở dạng tự do trong dịch tiêu hóa.

Đây là phần có khả năng tham gia quá trình hấp thu.

Khi quinolone và khoáng tạo phức, cân bằng bị chuyển dịch:

Quinolone tự do → quinolone–kim loại

Do đó, lượng thuốc tự do sẵn sàng tiếp xúc với bề mặt ruột giảm.

Ngay cả khi tổng lượng thuốc trong thức ăn không thay đổi, phần thuốc thực sự có khả năng được hấp thu có thể thấp hơn.

Đây là sự khác nhau giữa “liều đã cho ăn” và “liều thực sự đi vào cơ thể”.

Một số phức có độ tan thấp hơn

Thuốc muốn được hấp thu hiệu quả thường phải được hòa tan trong dịch tiêu hóa.

Một số phức hình thành giữa quinolone và khoáng có độ tan thấp hơn thuốc tự do. Trong những điều kiện thích hợp, chúng có thể hình thành các dạng khó tan hoặc kết tủa.

Khi một phần quinolone không còn ở trạng thái hòa tan thuận lợi, khả năng tiếp cận bề mặt hấp thu của ruột cũng giảm.

Các nghiên cứu về tương tác fluoroquinolone–cation cho thấy quá trình chelate trong đường tiêu hóa có thể làm giảm hấp thu và sinh khả dụng của thuốc.

Phức lớn và phân cực hơn khó vượt qua hàng rào ruột

Một nguyên nhân khác liên quan đến khả năng thấm qua niêm mạc ruột.

Màng tế bào có thành phần lipid lớn. Một phân tử thuốc ở trạng thái phù hợp có thể vượt qua hàng rào này dễ hơn một phức có kích thước lớn, phân cực mạnh hoặc mang điện tích đáng kể.

Khi quinolone tạo phức với kim loại, đặc tính phân tử thay đổi.

Nghiên cứu thực nghiệm về phức fluoroquinolone–cation cũng cho thấy các phức kim loại có khả năng thấm qua hàng rào hấp thu ruột rất kém.

Có thể tóm tắt cơ chế:

Quinolone tự do
↓
gặp Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺
↓
tạo phức chelate
↓
giảm thuốc tự do + thay đổi độ tan + giảm khả năng thấm qua ruột
↓
giảm hấp thu
↓
giảm sinh khả dụng của quinolone

Ca²⁺ ảnh hưởng đến quinolone như thế nào?

Canxi là một trong những khoáng được sử dụng phổ biến trong nuôi tôm cá.

Canxi có thể xuất hiện từ:

• nguyên liệu thức ăn
• premix khoáng
• calcium carbonate
• calcium chloride
• calcium phosphate
• nguồn nước
• các chất bổ sung khoáng khác

Ca²⁺ có khả năng tạo phức với quinolone.

Do đó, khi quinolone và khoáng giàu canxi được đưa đồng thời vào đường tiêu hóa, nguy cơ tương tác cần được tính đến.

Tuy nhiên, mức ảnh hưởng của canxi không giống nhau với tất cả fluoroquinolone và cũng phụ thuộc dạng canxi, lượng sử dụng, thức ăn và điều kiện tiêu hóa.

Điều này rất quan trọng vì không nên hiểu đơn giản rằng “cứ có canxi là quinolone mất tác dụng”.

Thực tế chính xác hơn là canxi có khả năng làm giảm hấp thu một số quinolone khi điều kiện tạo phức thuận lợi.

FDA cũng ghi nhận rằng ciprofloxacin có thể bị giảm hấp thu đáng kể khi dùng đồng thời với một số sản phẩm chứa cation kim loại; nhãn thuốc cảnh báo về magnesium, aluminium, iron, zinc và một số nguồn calcium dùng đồng thời.

Mg²⁺ ảnh hưởng đến quinolone như thế nào?

Magie cũng là cation hóa trị hai có khả năng tương tác mạnh với fluoroquinolone.

Trong thủy sản, Mg²⁺ đặc biệt đáng chú ý ở các hệ thống nuôi có bổ sung:

• MgCl₂
• MgSO₄
• khoáng tổng hợp
• premix khoáng
• nguyên liệu giàu magnesium

Các nghiên cứu dược động học ở người cho thấy antacid chứa magnesium có thể làm giảm đáng kể hấp thu fluoroquinolone. Đây là một trong những tương tác quinolone và khoáng được chứng minh rõ nhất.

Cơ chế vẫn là tạo chelate trong đường tiêu hóa.

Do đó, nếu một khẩu phần thuốc chứa quinolone đồng thời được bổ sung lượng đáng kể Mg²⁺, khả năng hình thành phức cần được xem xét.

Fe³⁺ ảnh hưởng đến quinolone như thế nào?

Sắt là một trường hợp đặc biệt đáng chú ý.

Fe³⁺ có điện tích +3 và mật độ điện tích cao, tạo điều kiện cho tương tác mạnh với các nhóm chứa oxy của quinolone.

Các chế phẩm khoáng, premix vi lượng hoặc sản phẩm bổ sung sắt có thể cung cấp Fe²⁺ hoặc Fe³⁺ tùy dạng nguyên liệu và điều kiện môi trường.

Sắt đã được ghi nhận là một trong những ion kim loại có khả năng làm giảm hấp thu fluoroquinolone đường uống thông qua tạo phức.

Do đó, khi sử dụng quinolone và khoáng có chứa sắt trong cùng một cữ ăn, nguy cơ tương tác không nên bị bỏ qua.

Zn²⁺ và Al³⁺ cũng cần lưu ý

Không chỉ Ca²⁺, Mg²⁺ và Fe³⁺.

Zn²⁺ và Al³⁺ cũng có thể tương tác với quinolone.

Zinc thường có mặt trong premix khoáng và các sản phẩm bổ sung vi lượng.

Aluminium ít được chủ động bổ sung cho thủy sản với mục đích dinh dưỡng nhưng vẫn là ví dụ kinh điển về tương tác với fluoroquinolone.

Do đó, khi đánh giá quinolone và khoáng, không nên chỉ kiểm tra ba nguyên tố Ca, Mg và Fe.

Cần nhìn toàn bộ thành phần của premix hoặc sản phẩm đang được phối hợp.

Tại sao vấn đề này quan trọng trong thủy sản?

Trong nuôi thủy sản, thuốc đường uống thường được trộn trực tiếp vào thức ăn.

Đồng thời, một cữ thức ăn cũng có thể được bổ sung:

• premix khoáng
• Ca
• Mg
• Fe
• Zn
• vitamin
• enzyme
• probiotic
• acid hữu cơ
• chất kết dính
• thảo dược

Nếu không xem xét tương tác, người nuôi có thể vô tình tạo ra một khẩu phần chứa quá nhiều thành phần cùng lúc.

Ví dụ:

Thức ăn + enrofloxacin + khoáng Ca/Mg/Fe

Về mặt tính toán, lượng enrofloxacin có thể hoàn toàn đúng.

Nhưng nếu điều kiện trong đường tiêu hóa thuận lợi cho quá trình chelate, một phần quinolone và khoáng có thể tạo phức.

Khi đó:

liều cho ăn ≠ liều hấp thu

Đây là điểm đặc biệt quan trọng khi đánh giá hiệu quả điều trị.

Đủ liều trên thức ăn chưa chắc đủ nồng độ trong cơ thể

Một trong những sai lầm phổ biến trong sử dụng thuốc là chỉ quan tâm lượng hoạt chất đã trộn trên mỗi kg thức ăn.

Nhưng hiệu quả của thuốc kháng khuẩn phụ thuộc vào nồng độ thuốc thực sự đạt được tại cơ thể và mô đích.

Quá trình này chịu ảnh hưởng bởi:

• lượng thức ăn vật nuôi thực sự ăn
• độ ổn định của thuốc trên thức ăn
• thất thoát thuốc xuống nước
• khả năng hòa tan
• hấp thu qua đường tiêu hóa
• chuyển hóa
• bài tiết
• tương tác với các thành phần khác

Tương tác quinolone và khoáng nằm ở bước hấp thu.

Nếu hấp thu giảm, nồng độ thuốc trong máu và mô có thể giảm theo.

Do đó, “đã cho đủ mg thuốc” chưa đủ để kết luận vật nuôi đã nhận được lượng thuốc tương ứng.

Hấp thu giảm có thể ảnh hưởng hiệu quả điều trị

Khi quinolone và khoáng làm giảm sinh khả dụng của thuốc, nồng độ kháng sinh đạt được trong cơ thể có thể thấp hơn dự kiến.

Điều này có thể dẫn đến:

• hiệu quả điều trị giảm
• thời gian hồi phục kéo dài
• khó đạt nồng độ thuốc cần thiết tại mô
• kết quả điều trị không ổn định

Mức độ ảnh hưởng thực tế còn phụ thuộc loại quinolone, lượng khoáng, loài thủy sản, tình trạng đường ruột, khẩu phần và nhiều yếu tố khác.

Vì vậy không thể quy mọi ca điều trị thất bại cho tương tác quinolone và khoáng.

Nhưng đây là một yếu tố cần được kiểm tra nếu vật nuôi đang được sử dụng nhiều sản phẩm cùng lúc.

Nồng độ thuốc thấp còn liên quan đến áp lực chọn lọc kháng thuốc

Một vấn đề rộng hơn là kháng kháng sinh.

Khi vi khuẩn tiếp xúc với kháng sinh ở nồng độ không phù hợp, những cá thể nhạy cảm có thể bị ức chế trong khi các cá thể có khả năng chịu đựng tốt hơn có lợi thế sống sót.

Qua thời gian, áp lực chọn lọc này góp phần làm gia tăng nguy cơ duy trì và lan truyền tính kháng thuốc.

Không thể nói chỉ một lần phối hợp quinolone và khoáng sẽ trực tiếp tạo ra vi khuẩn kháng thuốc.

Tuy nhiên, mọi yếu tố khiến sử dụng kháng sinh không đạt nồng độ điều trị thích hợp đều không có lợi cho quản lý kháng kháng sinh.

Vì vậy, sử dụng đúng thuốc không chỉ là chọn đúng hoạt chất mà còn phải bảo đảm cách sử dụng không vô tình làm giảm sinh khả dụng của thuốc.

Có nên trộn quinolone và khoáng cùng một cữ thức ăn?

Về nguyên tắc dược học, không nên tùy tiện trộn fluoroquinolone cùng lượng lớn các nguồn cation đa hóa trị như Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺, Zn²⁺ hoặc Al³⁺ trong cùng một khẩu phần nếu chưa có dữ liệu chứng minh sự phối hợp phù hợp.

Mục tiêu là hạn chế khả năng quinolone và khoáng tiếp xúc ở nồng độ cao trong đường tiêu hóa cùng thời điểm.

Trong y khoa, các nhãn ciprofloxacin có hướng dẫn tách thời điểm sử dụng khỏi một số chế phẩm chứa Mg, Al, Fe hoặc Zn nhằm hạn chế tương tác hấp thu.

Tuy nhiên, không nên lấy nguyên xi khoảng cách thời gian dành cho người rồi áp dụng trực tiếp cho tôm, cá, ếch, lươn hay các đối tượng thủy sản khác.

Tốc độ tiêu hóa, thời gian lưu thức ăn, nhiệt độ cơ thể, tập tính ăn và dược động học giữa các loài rất khác nhau.

Do đó, nếu cần sử dụng kháng sinh trong thú y thủy sản, lịch dùng thuốc và khoáng phải dựa trên hoạt chất, sản phẩm được phép sử dụng và hướng dẫn chuyên môn phù hợp.

Khoáng tạt xuống ao có giống khoáng trộn thức ăn không?

Không nên đánh đồng hai trường hợp.

Tương tác quinolone và khoáng về hấp thu đáng quan tâm nhất khi hai thành phần gặp nhau trong đường tiêu hóa.

Nếu Ca, Mg hoặc Fe được trộn trực tiếp vào cùng viên thức ăn với quinolone, cơ hội tiếp xúc trong đường ruột tương đối rõ.

Trong khi đó, khoáng tạt xuống nước còn phụ thuộc:

• nồng độ ion trong nước
• độ mặn
• pH
• độ cứng
• dạng hóa học của khoáng
• lượng nước vật nuôi uống hoặc trao đổi
• đặc điểm sinh lý từng loài

Do đó, không thể đơn giản kết luận rằng cứ đang sử dụng quinolone thì phải ngừng toàn bộ chương trình khoáng của ao.

Điều cần tránh là phối hợp thiếu kiểm soát.

Khoáng không “phá hủy” quinolone theo cách nhiều người nghĩ

Đây là điểm cần phân biệt rõ.

Khi nói quinolone và khoáng tương tác, nhiều người hiểu rằng Ca hoặc Mg làm phân tử kháng sinh bị phân hủy.

Đó không phải cơ chế chính.

Cơ chế đáng quan tâm là:

quinolone + kim loại → phức chelate

Phân tử quinolone vẫn có thể còn tồn tại nhưng bị giữ trong một cấu trúc khó hấp thu hơn.

Do đó, cách nói chính xác hơn là:

“Khoáng có thể làm giảm hấp thu quinolone do tạo phức chelate.”

Thay vì:

“Khoáng làm hỏng thuốc.”

Sự khác biệt này rất quan trọng về mặt kỹ thuật.

Không phải mọi quinolone đều tương tác giống nhau

Mức độ ảnh hưởng của quinolone và khoáng không hoàn toàn giống nhau giữa các hoạt chất.

Nó phụ thuộc vào:

• cấu trúc từng quinolone
• ái lực với từng ion kim loại
• pH
• dạng ion hóa của thuốc
• tỷ lệ thuốc : kim loại
• môi trường tiêu hóa
• dạng chế phẩm
• thức ăn đi kèm

Các nghiên cứu cho thấy mức giảm sinh khả dụng do cation có thể khác biệt đáng kể giữa các fluoroquinolone.

Vì vậy, không nên áp dụng một con số cố định cho tất cả quinolone và khoáng.

pH cũng ảnh hưởng quá trình tạo phức

pH ảnh hưởng đến trạng thái ion hóa của quinolone và trạng thái tồn tại của các ion kim loại.

Khi pH thay đổi, khả năng các nhóm carboxyl và carbonyl tham gia phối trí kim loại cũng có thể thay đổi.

Do đó, mức độ hình thành phức chelate không chỉ phụ thuộc lượng Ca²⁺, Mg²⁺ hay Fe³⁺.

Nó còn phụ thuộc môi trường hóa học nơi thuốc và khoáng gặp nhau.

Đây cũng là lý do các kết quả nghiên cứu in vitro không phải lúc nào cũng phản ánh hoàn toàn mức tương tác trong cơ thể sống.

Quinolone và khoáng trong thức ăn hỗn hợp cần được nhìn tổng thể

Một sai lầm khác là chỉ kiểm tra sản phẩm được ghi tên là “khoáng”.

Trong thực tế, ion kim loại có thể xuất hiện trong rất nhiều nguyên liệu.

Ví dụ premix vitamin–mineral có thể chứa:

• calcium
• magnesium
• iron
• zinc
• manganese
• copper

Một số chất mang hoặc nguyên liệu thức ăn cũng chứa khoáng tự nhiên.

Vì vậy, khi đánh giá nguy cơ quinolone và khoáng, cần đọc đầy đủ thành phần thay vì chỉ nhìn tên sản phẩm.

Những điểm cần kiểm tra khi sử dụng thuốc đường ăn trong thủy sản

Khi phải sử dụng một thuốc kháng khuẩn được phép dùng, nên kiểm tra toàn bộ chương trình cho ăn trong ngày.

Cần biết:

• hoạt chất đang sử dụng thuộc nhóm nào
• vật nuôi còn ăn bao nhiêu phần trăm
• thuốc được tính theo sinh khối hay theo lượng thức ăn
• thức ăn đang chứa premix nào
• có bổ sung Ca, Mg, Fe hay Zn hay không
• có dùng thêm acid hữu cơ hay sản phẩm làm thay đổi pH không
• có probiotic được trộn cùng cữ không
• thuốc có dễ thất thoát xuống nước hay không
• thời gian ngưng thuốc yêu cầu là bao lâu

Chỉ khi nhìn toàn bộ chương trình mới đánh giá được tương tác quinolone và khoáng một cách đúng kỹ thuật.

Không nên tự ý tăng liều quinolone để “bù” phần bị giảm hấp thu

Nếu nghi ngờ quinolone và khoáng đang làm giảm hấp thu, giải pháp không phải là tự ý tăng liều kháng sinh.

Tăng liều có thể làm tăng nguy cơ:

• tồn dư thuốc
• tác dụng bất lợi
• sai thời gian ngưng thuốc
• áp lực kháng kháng sinh
• vi phạm quy định về sử dụng thuốc thú y

Thay vào đó, cần xem lại cách phối hợp thức ăn, chỉ định thuốc, tình trạng ăn của đàn nuôi và nguyên nhân gây bệnh.

Kháng sinh cũng chỉ có ý nghĩa khi tác nhân gây bệnh phù hợp với phổ tác dụng của thuốc.

Kháng sinh đồ nhạy nhưng điều trị vẫn kém có thể do đâu?

Tương tác quinolone và khoáng cũng giúp giải thích một vấn đề thường gặp:

“Kháng sinh đồ báo nhạy nhưng dùng thực tế lại không hiệu quả.”

Kháng sinh đồ đánh giá mức nhạy cảm của vi khuẩn với thuốc trong điều kiện phòng thí nghiệm.

Nhưng kết quả ngoài ao còn phụ thuộc:

• thuốc có vào được cơ thể không
• lượng thuốc hấp thu được bao nhiêu
• vật nuôi có ăn đủ thức ăn thuốc không
• tổn thương cơ quan đã nặng hay chưa
• tác nhân có thực sự là nguyên nhân chính hay không
• có đồng nhiễm hay không
• chất lượng nước có tiếp tục gây stress hay không

Nếu quinolone và khoáng tạo phức làm hấp thu thuốc giảm, đây có thể là một trong nhiều lý do khiến hiệu quả thực địa khác với kết quả kháng sinh đồ.

Sử dụng quinolone trong thủy sản cần ưu tiên nguyên tắc có trách nhiệm

Quinolone và fluoroquinolone là nhóm kháng khuẩn quan trọng. Việc sử dụng không hợp lý có thể liên quan đến dư lượng và kháng kháng sinh.

Do đó, không nên dùng quinolone chỉ vì thấy tôm cá giảm ăn, xuất huyết hoặc đường ruột bất thường.

Cần ưu tiên:

• xác định nguyên nhân
• kiểm tra môi trường
• đánh giá bệnh tích
• xét nghiệm khi cần
• sử dụng thuốc thú y được phép
• tuân thủ liều và hướng dẫn chuyên môn
• bảo đảm thời gian ngưng thuốc
• không phối hợp kháng sinh tùy tiện
• không sử dụng thuốc để thay thế quản lý môi trường

Hiểu tương tác quinolone và khoáng giúp tối ưu hóa cách sử dụng thuốc khi thực sự cần thiết, chứ không phải để khuyến khích sử dụng kháng sinh nhiều hơn.

Kết luận

Quinolone và khoáng có thể tương tác thông qua quá trình tạo phức chelate với các ion kim loại đa hóa trị như Ca²⁺, Mg²⁺, Fe³⁺, Zn²⁺ và Al³⁺.

Các nhóm carboxyl và carbonyl nằm gần nhau trên cấu trúc quinolone có khả năng phối trí với ion kim loại, hình thành phức quinolone–kim loại.

Sau khi tạo phức, lượng quinolone tự do giảm. Một số phức có độ tan thấp hơn, kích thước lớn hơn, phân cực mạnh hơn và khó vượt qua hàng rào hấp thu của ruột. Kết quả cuối cùng có thể là giảm hấp thu và giảm sinh khả dụng của thuốc.

Vì vậy, khi dùng quinolone và khoáng trong thủy sản, cần đặc biệt lưu ý các sản phẩm chứa Ca, Mg, Fe, Zn hoặc các cation đa hóa trị khác trong cùng khẩu phần.

Điểm cần nhớ là:

Khoáng không nhất thiết phá hủy quinolone.

Vấn đề nằm ở việc khoáng có thể “khóa” một phần quinolone thành phức chelate khó hấp thu.

Do đó, trong sử dụng kháng sinh đường ăn, không chỉ cần đúng thuốc và đúng liều. Còn phải quan tâm thuốc đang được phối hợp với những thành phần nào, vật nuôi thực sự hấp thu được bao nhiêu và liệu nồng độ thuốc có đạt mức cần thiết hay không.

Hiểu đúng tương tác quinolone và khoáng là một phần quan trọng của sử dụng thuốc hợp lý, hạn chế điều trị thất bại, tồn dư và nguy cơ kháng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản.

Về Chúng Tôi

CÔNG TY TNHH MAYA PHARMADIS cam kết cung cấp sản phẩm chuẩn. Chúng tôi luôn lấy uy tín làm nền tảng vững chắc nhất. Chất lượng sản phẩm chính là mục tiêu phát triển cốt lõi. Sự hài lòng của khách hàng là chìa khóa mở ra thành công. Đội ngũ chuyên môn luôn sẵn sàng tư vấn vô cùng tận tình. Chúng tôi hân hạnh là đối tác chiến lược lâu dài của bà con.

Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp qua Hotline: 0962 520 787.

Bạn sẽ được đội ngũ hỗ trợ một cách nhanh chóng nhất.

Nguồn tham khảo kỹ thuật:

FDA – Ciprofloxacin prescribing information: cảnh báo các sản phẩm chứa Mg, Al, Fe, Zn và một số nguồn Ca có thể làm giảm hấp thu ciprofloxacin.

Lomaestro BM, Bailie GR. Absorption interactions with fluoroquinolones. Drug Safety. Tổng quan về tương tác chelate giữa fluoroquinolone và cation đa hóa trị.

Walden DM và cộng sự. Effects of Magnesium, Calcium, and Aluminum Chelation on Fluoroquinolone Absorption Rate and Bioavailability. Pharmaceutics. 2021.

Wallis SC và cộng sự. Interaction of norfloxacin with divalent and trivalent pharmaceutical cations: nghiên cứu sự tạo phức giữa fluoroquinolone và các ion kim loại.

Các tài liệu trên ghi nhận rõ việc tạo phức với cation đa hóa trị có thể làm giảm hấp thu và sinh khả dụng đường uống của fluoroquinolone.